NFK

Psychosociale zorg

Mensen met kanker en hun naasten hebben recht op passende psychosociale zorg in elke fase van de ziekte en erna. Velen krijgen deze zorg niet (op maat). Dat gaat ten koste van de kwaliteit van leven en verhoogt de kosten voor de samenleving.

Na de diagnose kanker ligt de nadruk vaak vooral op de medische behandeling. De ingrijpende effecten van deze ziekte op het leven van de patiënten en hun naasten krijgen veel minder aandacht. Naar schatting verkeert een derde van hen in psychische of sociale nood. Ze hebben hulp nodig om de impact van de diagnose te verwerken en om om te gaan met de gevolgen van ziekte en behandeling. Niet iedereen krijgt de zorg die nodig is. Dit veroorzaakt veel onnodig lijden. Bovendien stijgen de kosten voor zorg en samenleving door onderbehandeling of alternatieve duurdere behandelingen.

Psychosociale zorg voor kankerpatiënten en hun naasten staat onder druk. De vraag groeit alleen maar. Het aantal nieuwe patiënten neemt toe en bij steeds meer mensen kent de ziekte een chronisch verloop. Het aanbod van de behandelaars en zorgverzekeraars is niet toereikend.

De belangrijkste knelpunten

  • Psychosociale zorg is nog onvoldoende integraal onderdeel van de oncologische zorgketen. Zo valt het detecteren van psychosociale oncologische problematiek buiten de vergoedingssystematiek
  • Er is onvoldoende samenwerking en afstemming tussen de diverse zorgaanbieders in het proces
  • Er is nog onvoldoende bewustzijn bij zorgaanbieders over hun taken en verantwoordelijkheden en over de samenwerking- en verwijsmogelijkheden op het gebied van psychosociale zorg
  • Patiënten en naasten zijn zich onvoldoende bewust van hun rechten en mogelijkheden met betrekking tot psychosociale zorg
  • Ziekenhuizen weten niet goed hoe ze psychosociale zorg het beste kunnen organiseren doordat ze geen inzicht hebben in de kosten. Daarvoor zijn meer richtinggevende cijfers nodig over de benodigde capaciteit bij somatische aandoeningen
  • De zorgverzekeraar pakt nog onvoldoende de verantwoordelijkheid. De zorgverzekeraar moet zijn verzekerden een kwalitatief goed en toereikend aanbod bieden
  • De vergoedingen voor de behandeling van DSM IV-classificaties binnen de GGZ zijn ontoereikend voor kankerpatiënten
  • Psychosociale zorg komt onvoldoende beschikbaar uit somatische DOT’s
  • Psychosociale interventies die bewezen effectief zijn voor kankerpatiënten, worden niet meer vergoed. Een voorbeeld is de combinatie van cognitieve gedragstherapie en mindfulness.

 

Wat is nodig?

NFK pleit voor psychosociale zorg die past bij het moment en de fase van ziekte: matched care. Hiervoor is nodig:

  • Systematische screening van patiënten en naasten op de behoefte aan psychosociale ondersteuning tijdens het ziekteproces. Zo wordt de zorg doelmatig en doelgericht, en wordt onder- en overbehandeling voorkomen
  • Sterke samenwerking tussen de diverse zorgverleners in de oncologische keten. Goede oncologische zorg is een combinatie van (para)medische en psychosociale zorg en behandeling
  • Meer aandacht voor laagdrempelige en zeer toegankelijke vormen van ondersteuning, zoals de kankerpatiëntenorganisaties en inloophuizen.

 

Wat doet NFK

NFK zet zich in voor psychosociale zorg op maat (matched care) als integraal onderdeel van het oncologische behandeltraject. Dit doen we door lobby en bijdragen aan relevante projecten.

Landelijk overleg
Binnen het Landelijk Overleg Psychosociale Oncologie zet NFK zich in voor integratie van psychosociale zorg in het oncologische zorgtraject samen met KWF Kankerbestrijding, IKNL, NVPO, IPSO, Stichting OOK, V&VN Oncologie en PAZ/LVMP. Zie ook: ‘Visie voor psychosociale oncologische zorg op maat’.

Werkgroep VWS
Binnen de werkgroep ‘Psychosociale zorg bij somatische aandoeningen’ van het ministerie van VWS leverde NFK een bijdrage aan ‘Psychosociale zorg bij ingrijpende somatische aandoeningen’. Het rapport is naar de Tweede Kamer gestuurd. Betrokken partijen werken onder leiding van VWS aan vervolgstappen.

Oncokompas
Het Oncokompas geeft patiënten online zorgadvies. Vanuit het project ‘GRIP op leven met kanker’ heeft NFK bijgedragen aan de ontwikkeling van de modules ‘omgaan met voeding’, ‘bewegen’ en ‘werk’.

Richtlijn ‘Aanpassingsstoornis voor mensen met kanker’
Het Landelijk Overleg Psychosociale Oncologie pleit voor heropname van de vergoeding voor de behandeling van aanpassingsstoornissen bij mensen met kanker in het verzekerde basispakket. NFK zorgde voor inbreng van het patiëntenperspectief bij de ontwikkeling van de daarvoor benodigde richtlijn. Doel is structurele herinvoering per januari 2017.

Ons team

Vivian Engelen, projectleider kwaliteit van zorg
T: 030 - 760 33 64
E: v.engelen@levenmetkanker.nl

Claudia Schröder, projectleider kwaliteit van zorg
T: 030 - 291 60 90
E: c.schroder@levenmetkanker.nl

Meer lezen