Er leven veel vragen over het coronavaccin en de volgorde van vaccineren, met name bij (ernstig) zieke mensen, zoals mensen met kanker. Heel begrijpelijk. Helaas is er momenteel ook nog veel onduidelijk. De beschikbare kennis is volop in ontwikkeling en de situatie verandert continu (zoals de beschikbaarheid van vaccins) en daarmee ook het vaccinatiebeleid. Op deze plek proberen we je zo goed mogelijk te informeren over de laatste stand van zaken.

Laatste update 04.01.2021

Vaccinatie kankerpatiënten niet langer uitstellen

Gisteren heeft Patiëntenfederatie Nederland samen met Mind, Ieder(In) en KBO-PCOB een oproep gedaan aan minister Hugo de Jonge (VWS) om alle mensen met een medisch risico uiterlijk begin mei te vaccineren. Dit initiatief steunen wij als NFK volledig.

Na herhaaldelijke oproepen aan VWS is nog steeds niet duidelijk of kanker als medische indicatie geldt voor prioriteit in het vaccinatieprogramma én het blijft onduidelijk wanneer mensen (onder de 60) met een medische indicatie überhaupt aan de beurt zijn. Ondertussen ontvangen wij steeds meer signalen dat kankerbehandelingen worden uitgesteld in afwachting van vaccinatie. Wij vragen Hugo de Jonge om snel de vaccinatievoorbereidingen te treffen zodat kankerpatiënten uiterlijk eind april gevaccineerd kunnen worden. Laat ziekenhuizen hiervoor vaccinatiestraten inrichten. Zij kunnen eenvoudig hun kankerpatiënten oproepen en vervolgens snel vaccineren.

Laatste update 22.03.2021

Hematologische patiënten ontvangen vaccinatie-uitnodiging

Mensen uit de medische hoog-risicogroepen ontvangen deze week een vaccinatie-uitnodiging meldt het RIVM. Hieronder vallen de patiënten met een hematologische maligniteit. Deze groep patiënten ontvangt via het ziekenhuis waar zij onder behandeling staan een uitnodiging voor een coronavaccinatie. De Gezondheidsraad heeft geadviseerd om deze groep patiënten te vaccineren met een mRNA-vaccin. Dit wordt het Moderna vaccin.

Op de site van Hematon lees je meer antwoorden op veelgestelde vragen.

Laatste update 23.02.2021

Vragen en antwoorden

Voor deze vragen en antwoorden hebben wij gebruik gemaakt van de informatie op de website van het AvL. Onderstaande antwoorden hebben wij afgestemd met oncologen die betrokken zijn bij het onderzoek naar COVID-19-vaccinatie bij kanker: prof. dr. E. de Vries (UMCG), prof. dr. J. Haanen (AvL) en dr. A. van der Veldt (ErasmusMC).

Krijgen kankerpatiënten voorrang bij vaccinatie?

In het Nederlandse vaccinatiebeleid wordt onder meer geprioriteerd op leeftijd. Dit betekent dat alle zestigplussers voorrang krijgen op mensen van 18 tot 60 jaar, dus ook de zestigplussers met kanker. De zestigplussers worden opgeroepen in cohorten van oud naar jong. Vervolgens krijgen mensen van 18 tot 60 jaar voorrang als zij een medische indicatie hebben. Dit betekent dat de mensen die vanwege hun ziekte een vergrote kans hebben op een ernstig beloop van COVID-19 voorrang krijgen. Het is nog onduidelijk of het hebben van kanker een medische indicatie is in het huidige Nederlandse vaccinatiebeleid. Patiënten met een hematologische maligniteit in de laatste 5 jaar vormen hierop een uitzondering. Zij krijgen voorrang. De procedure hiervoor wordt nog uitgewerkt.

De Europese en de Amerikaanse oncologen hebben statements uitgebracht dat álle kankerpatiënten voorrang verdienen. Op basis hiervan én op basis van de behoefte van mensen met kanker hebben wij als kankerpatiëntenorganisaties bij VWS, de Gezondheidsraad en RIVM gepleit dat kanker expliciet een medische indicatie (voor mensen tussen de 18 en 60 jaar) moet zijn. Wij hebben goede hoop dat kanker ook daadwerkelijk een medische indicatie zal zijn, maar helaas hebben we nog geen expliciete bevestiging hiervan.

Inmiddels is bekend geworden dat mensen met hematologische ziekten met voorrang gevaccineerd gaan worden. Over de precieze procedure is nog weinig bekend. Wat we wel weten is:

  • Wie in aanmerking komt voor vaccinatie, krijgt in principe een oproep via het ziekenhuis. Patiënten hoeven zich niet zelf aan te melden.
  • Specialisten en huisartsen kunnen niet op individuele gronden patiënten eerder laten vaccineren.
  • Via het ziekenhuis worden alleen de leeftijdsgroepen uitgenodigd die nog niet via de GGD zijn benaderd (waarschijnlijk geboortejaar 1947 en later). Wie vanwege leeftijd of werk al een oproep krijgt van de GGD of de huisarts, moet zich dus daar laten vaccineren.

    Bron: Nederlandse Vereniging voor Hematologie

Kan ik als kankerpatiënt veilig wordt gevaccineerd?

Om de kans op een ernstig beloop van een coronavirusinfectie te verkleinen wordt door verschillende internationale oncologische organisaties geadviseerd om alle mensen met kanker te laten vaccineren. Het vaccin zelf vormt geen risico voor kankerpatiënten: het is vergelijkbaar met de jaarlijks griepprik die veel kankerpatiënten ook krijgen. Wat we niet goed weten, is of het vaccin mensen die immuno- en/of chemotherapie krijgen in dezelfde mate beschermt als “gezonde” mensen. Daarom start het ondergenoemde onderzoek. Wij adviseren mensen die worden behandeld voor kanker met hun behandeld arts te bespreken wat voor hun situatie het beste moment van vaccinatie is.

Onderzoek naar werking vaccin bij kankerpatiënten die chemo- en/of immunotherapie krijgen

Op 17 februari jl. is een uniek onderzoek gestart naar de werking van de coronavaccins in combinatie met verschillende kankerbehandelingen.

Omdat chemo- en immunotherapie invloed hebben op het immuunsysteem van kankerpatiënten, is het belangrijk dat wordt nagegaan of de vaccins bij kankerpatiënten die deze behandelingen krijgen, even goed werken als bij anderen. Daarom start in het UMCG, het ErasmusMC en het AvL, een onderzoek onder ongeveer 630 kankerpatiënten en een controlegroep van bijna 250 mensen die geen kanker hebben. Onderzocht wordt in hoeverre patiënten met kanker, die actief worden behandeld met chemotherapie, immuuntherapie of de combinatie, na vaccinatie een beschermende immuunreactie krijgen. En dus of zij afdoende beschermd worden of dat er meer maatregelen nodig zijn. Waarschijnlijk rapporteren de onderzoekers deze zomer hun eerste bevindingen.

Is vaccinatie afhankelijk van het type kanker of de type(n) behandeling(en)?

In beginsel kan iedereen veilig met de nu goedgekeurde vaccins worden ingeënt. Er zijn echter situaties waarin wordt verwacht dat vaccinatie niet of onvoldoende werkt, zoals bij mensen bij wie de kankerbehandeling ingrijpt op het immuunsysteem. In geval van bijvoorbeeld een autologe of allogene stamceltransplantatie, of als je met celtherapie wordt behandeld, is de werking van het vaccin naar alle verwachtingen onvoldoende omdat je afweer dan zeer laag is. In die situaties zullen de behandelend artsen een ander advies geven en met de patiënt bepalen wat voor hem/haar het beste moment van vaccinatie is.

Er zijn verschillende soorten coronavaccins, is er voor kankerpatiënten verschil tussen de werking ervan?

Hierover is helaas nog veel onduidelijk, maar er liggen diverse adviezen klaar. Echter, het proces van advisering tot definitieve besluitvorming is complexen er zijn veel verschillende partijen bij betrokken.

Zover is bekend dat de Nederlandse Vereniging voor Medische Oncologie en de Nederlandse vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose hebben geadviseerd om alle patiënten met solide tumoren te laten vaccineren met een mRNA-vaccin (Pfizer en Moderna). De Gezondheidsraad adviseert voor patiënten met een ernstig gecompromitteerd immuunsysteem een mRNA-vaccin. Uiteindelijk maakt de regering de beslissing over wie welk vaccin krijgt toegediend.

Kun je gevaccineerd worden als je erg ziek bent van de kankerbehandeling?

Dit is een zeer begrijpelijke vraag. In het algemeen worden kankerpatiënten die een behandeling krijgen, geadviseerd om zich wel te laten vaccineren en om daarvoor het door de overheid geplande vaccinatiemoment te gebruiken. Wanneer je als gevolg van de behandeling een infectie of koorts hebt, of heel zwak bent, adviseren wij om eerst met je behandelend arts te overleggen over het moment van vaccineren. Liever wordt er niet gevaccineerd tijdens een infectie. Het vaccin op zich vormt geen risico voor de patiënt of de behandeling. In het onderzoek dat hierboven staat beschreven wordt nagegaan of het vaccin bij patiënten met kanker net zo goed werkt als bij mensen zonder kanker.



Deel via

Lees verder...

  1. 30 maart 2021 Gepast gebruik van geneesmiddelen zorgt voor kwaliteitsverhoging en kostenbesparing
    Lees verder
  2. 26 maart 2021 Het gebruik van praatkaarten: een begrijpelijke uitleg voor zorgverleners
    Lees verder
  3. 15 maart 2021 Sociale steun, begrip en nazorg bij kanker: wat is jouw ervaring?
    Lees verder