• Slider

Soorten kanker

Kanker ontstaat doordat cellen veranderen en daardoor niet meer afsterven of ongecontroleerd verder groeien. Cellen zitten overal; je hele lichaam is er tenslotte uit opgebouwd. Kanker kan dus ook overal ontstaan. Er zijn meer dan honderd verschillende soorten kanker. Op deze pagina kun je meer lezen over de meest voorkomende soorten bij volwassenen, adolescenten en kinderen.

Meest voorkomende soorten bij volwassenen

De meest voorkomende soorten kanker bij volwassenen verschillen per geslacht. Bij vrouwen komt borstkanker vaak voor, maar ook baarmoeder- en eierstokkanker zijn niet ongewoon. Bij mannen is de meest voorkomende vorm prostaatkanker. Maar er zijn ook kankersoorten die bij alle volwassenen veel voorkomen. Dit zijn longkanker, dikkedarmkanker, huidkanker, verschillende vormen van hoofd- en halskanker, blaaskanker, leukemie, non-hodgkinlymfomen en nierkanker.

Borstkanker, baarmoederkanker en eierstokkanker

Veel vormen van kanker zijn eigenlijk ook weer verzamelnamen voor meerdere soorten. Borstkanker kan bijvoorbeeld in meerdere delen van de borst ontstaan: in de melkkanalen of in de melkklieren. En op beide plaatsen kan ook nog een invasieve soort ontstaan, die zich via de wanden naar het omliggende borstweefsel verspreid. Ook baarmoederkanker kent meerdere soorten. Bij ruim negentig procent gaat het om kanker in het baarmoederslijmvlies, maar vijf tot tien procent is kanker in het bind- of spierweefsel van de baarmoeder. Eierstokkanker ontstaat bijna altijd in de buitenste laag cellen van de eierstok. Soms ontstaat het in de laag weefsel waar de eicellen in liggen, en een heel enkele keer ontstaat het in de onrijpe eicellen die in de eierstok liggen opgeslagen.

Prostaatkanker

Prostaatkanker komt heel vaak voor, vooral bij oudere mannen. Uit onderzoek is gebleken dat tien tot dertig procent van alle mannen tussen vijftig en zestig jaar prostaatkanker heeft, en van alle mannen tussen zeventig en tachtig jaar heeft al vijftig tot zeventig procent het. Maar de meeste mannen die prostaatkanker hebben, hebben daar geen last van. En het is, onder andere met hormoontherapie, vaak goed beheersbaar te houden.

Andere kankersoorten

Longkanker wordt vaak geassocieerd met roken. En het is waar dat roken het risico op longkanker verhoogt, maar dat betekent niet dat er geen mensen zijn die nooit gerookt hebben en toch longkanker krijgen. Sterker nog: ongeveer een kwart van alle longkankerpatiënten in Nederland heeft niet of nauwelijks gerookt. Longkanker bij niet-rokers is vaak anders dan longkanker bij rokers. Daarnaast bestaat er verschil tussen kleincellige en niet-kleincellige longkanker, met daarbinnen ook weer verschillende soorten.

Er zijn niet veel verschillende soorten dikkedarmkanker. Het enige verschil tussen de ene soort en de andere soort, is de plaats van de tumor. In zo’n vijfenzeventig procent van de gevallen is dit in de laatste delen van de dikke darm.

Blaaskanker komt vooral bij mannen voor: ongeveer tachtig procent van de patiënten met blaaskanker is man. Meestal ontstaat het vanuit het slijmvliesweefsel van de blaaswand, maar soms ontstaat blaaskanker door irritaties (bijvoorbeeld langdurige infecties of straling).

Hoofd-halskanker is natuurlijk een verzamelnaam voor een aantal soorten kanker die allemaal in hetzelfde gebied voorkomen. Hieronder vallen keelkanker, lipkanker, mondkanker, neuskanker, speekselklierkanker, strottenhoofdkanker en tongkanker. Deze vormen van kanker worden vaak bij elkaar geplaatst, omdat patiënten dezelfde problemen ondervinden bij (gevolgen van) hun behandeling.

Bijna alle gevallen van nierkanker zijn niercelkanker. Dit ontstaat in de nierbuisjes, die deel uitmaken van de filters in de nier. Binnen niercelkanker zijn nog een aantal subtypen. In Nederland komt heldercellige niercelkanker het vaakst voor. Dit ontstaat in de nierbuisjes die je urine vormen, waarmee alle afvalstoffen uit je lichaam vervoerd worden.

Een non-Hodgkinlymfoom is een vorm van kanker die begint in het lymfestelsel. Het lymfestelsel is een complex systeem in je lichaam, vergelijkbaar met je bloedstelsel. Het bestaat uit lymfeweefsel en lymfeklieren, die verbonden worden door lymfevaten. Lymfe is een doorzichtige vloeistof met witte bloedcellen. Het is belangrijk voor het afweersysteem van je lichaam. Bij een non-Hodgkinlymfoom gaan sommige witte bloedcellen ongecontroleerd delen. Er zijn meer dan vijftig verschillende soorten lymfomen, dus welke behandeling nodig is verschilt heel erg per soort.

Adolescenten

Huidkanker komt zowel bij mannen als vrouwen voor. Maar het is daarnaast één van de vormen die bij adolescenten relatief vaak geconstateerd wordt. De bekendste vorm van huidkanker is misschien wel melanoom. Dat is een kwaadaardige tumor, die eruit ziet als een donkere moedervlek. Van alle soorten huidkanker ontstaan bij een melanoom het snelst uitzaaiingen, waardoor het de gevaarlijkste vorm is. Andere vormen van huidkanker zijn het plaveiselcarcinoom, dat ook kwaadaardig is, en het basaalcelcarcinoom dat vrijwel nooit uitzaait en daardoor niet levensbedreigend is.

Bij adolescente mannen komt zaadbalkanker vaak voor. Als het op tijd ontdekt wordt, is de kans op genezing gelukkig heel groot. Het ontstaat bijna altijd in de kiemcellen - de cellen die het zaad produceren. Deze kiemcellen bestaan uit verschillende soorten cellen, waarbinnen weer verschillende types zaadbalkanker kunnen ontstaan.

Kinderen

Hoewel leukemie iedereen kan treffen, is het een ziekte die vooral bij kinderen voorkomt. De ziekte wordt ook wel bloedkanker genoemd. Er zijn vijf soorten leukemie: lymfatische leukemie (zowel chronisch als acuut), myeloïde leukemie (zowel chronisch als acuut) en hairy-cellleukemie.

Chronische lymfatische leukemie is de meest voorkomende vorm. Hierbij zijn grote aantallen witte bloedcellen in je bloed aanwezig, maar van één soort kwaadaardige rijpe cellen zijn er nóg meer. Die hopen zich op in je bloed, maar ook in beenmerg, in de lymfeklieren, in de milt en de lever. Acute myeloïde leukemie komt ook veel voor. Hierbij is er juist een grote toename van onrijpe witte bloedcellen. Doordat er teveel witte bloedcellen zijn, is er niet genoeg plaats voor rode bloedcellen, terwijl die nodig zijn om zuurstof door je lichaam te transporteren.

Zowel acute lymfatische leukemie als chronische myeloïde leukemie komen minder voor dan de andere vormen. De meest zeldzame vorm van leukemie is hairy-cellleukemie.

Meer weten? Lees hier over wat kanker precies is, de levensverwachting bij kanker en de behandeling van kanker.