• Slider

Late gevolgen van kanker

Met late gevolgen bedoelen we de gevolgen die je merkt jaren na (de behandeling van) kanker. Wanneer je kanker hebt gehad wordt het leven vaak niet meer zoals ervoor. Dit noemen we de 'late gevolgen'of soms ook wel de 'late effecten' van kanker. Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van vermoeidheid, onvruchtbaarheid, tweede tumoren, seksuele problemen, depressieve klachten, angst of zenuwpijn (neuropathie). 

Late gevolgen van kanker en kwaliteit van leven

Afgelopen jaar kregen ongeveer 108.400 mensen in Nederland kanker. Ruim de helft van deze mensen geneest of krijgt langdurig en/of chronisch te maken met de ziekte. Dat er meer mensen genezen, daar zijn we erg blij mee. Maar, het is ook belangrijk dat de kwaliteit van leven zo goed mogelijk blijft. NFK deed via haar ledenpanel Doneerjeervaring.nl onderzoek naar de (late) gevolgen van kanker. Uit de resultaten blijkt dat veel (ex-)kankerpatiënten niet weten wat late gevolgen van kanker zijn, maar er wél mee te maken krijgen (65%).

Kanker komt vooral voor bij mensen boven de 65 jaar. Omdat mensen met kanker vaker langer leven, worden de effecten van (de behandeling van) kanker ook beter zichtbaar. Klachten doen zich ook na een aantal jaar pas voor. Soms zijn de klachten tijdelijk van aard, maar ze kunnen ook blijvend van aard zijn. Deze klachten kunnen van grote invloed zijn op je kwaliteit van leven, je naasten en op je werk.

  • Lees over late gevolgen in het magazine 'Jij' - verhalen van mensen zoals jijzelf.

Soort klachten

Vermoeidheid is de meest voorkomende klacht blijkt uit onderzoek van NFK onder het patiëntenpanel van Doneerjeervaring.nl. Het grootste gedeelte van de 3600 (ex-)kankerpatiënten uit het onderzoek kampt hiermee. Ook verslechterde conditie en seksuele problemen werden veel genoemd. De gevolgen van alle klachten zijn ingrijpend, veel mensen blijken niet meer hun favoriete hobby of sport te kunnen uitoefenen, maar het meest loopt men nog aan tegen onbegrip op de werkvloer.

Meest voorkomende klachten

Uit onderzoek onder meer dan 3600 mensen via het panel van Doneerjeervaring.nl blijkt dat de volgende vier late gevolgen van (de behandeling van kanker) het meest ervaren worden door (ex-)kankerpatiënten:

1. Vermoeidheid

68% van de meer dan 3600 mensen die meededen aan het onderzoek hebben te kampen met vermoeidheid.

2. Verslechterde lichamelijke conditie

54% meldt dat zij last hebben van een verminderde lichamelijke conditie.

3. Seksuele problemen

44% heeft last van seksuele problemen.

4. Concentratieproblemen

40% heeft last van concentratieproblemen.

5. Geheugenproblemen

37% heeft geheugenproblemen.

Bestraling en late gevolgen

Bestraling kan bijwerkingen geven. Gebieden die bestraald zijn, geven levenslang risico. Bloedvaten en spieren kunnen door bestraling beschadigd raken. Dit verhoogt de kans op aderverkalking en vernauwde bloedvaten. Bovendien verhoogt bestraling ook de kans op een nieuwe vorm van kanker. Deze ontstaat vaak pas laat, ongeveer tien jaar na de bestraling. Relatie met de oorspronkelijke behandeling is niet altijd aan te tonen. Het risico op een nieuwe vorm van kanker is hoger wanneer er meer bestralingen zijn uitgevoerd in het verleden.

De afgelopen jaren worden lagere doses gebruikt bij het bestralen van kanker. Hierdoor is het risico op late gevolgen door bestralingen aanzienlijk lager.

Chemotherapie en late gevolgen

Chemotherapie kan ook tot ver na de behandeling effecten hebben. Concentratieverlies door chemotherapie wordt ook wel 'chemobrein' genoemd en heeft vaak ingrijpende gevolgen. Dit leidt vaak tot moeite met werken onder tijdsdruk, een lager werk- en denktempo en moeite met plannen en organiseren. Bepaalde middelen die gebruikt worden bij chemotherapie verhogen het risico van een beschadigde hartspier of veroorzaken ritmestoornissen.

Het risico hierop is groter als je jonger bent dan vijftig, bij hoge bloeddruk, roken en een tweede reeks chemokuren. Sommige gevolgen van chemotherapie kunnen al meteen tijdens of kort na de behandeling optreden. Het zijn dus eigenlijk geen ‘late effecten’, toch noemen we ze hier omdat je er tot lang nadat je kanker hebt gehad last van kunt houden.

  • Met het Oncokompas krijg je een beeld van jouw kwaliteit van leven nadat je kanker hebt gehad

Kankerspecifieke informatie over late gevolgen

Steeds meer aandacht voor late gevolgen

Dat late gevolgen bij kanker meer aandacht verdient wordt inmiddels opgemerkt.

Kanker (gehad) en seks

Zo is er voor meer informatie over dit onderwerp de website Kankerenseks.nl, hier lees je ervaringsverhalen, informatie, tips en geven we je handvatten.

Voor seksuele stoornissen na kanker is de stichting Sick and Sex opgericht in samenwerking met ons (NFK). De stichting biedt een medisch verantwoord platform waar patiënten, ex-patiënten en zorgprofessionals terecht kunnen voor informatie en vragen over seksualiteit na kanker. Zo wordt dit een vast onderdeel in het nazorgtraject. Uit ons eerdere onderzoek blijkt dat 70% van de ex-kankerpatiënten een slechter seksleven en minder intimiteit ervaart.

Late gevolgen van kanker op het werk

Zelfs als je genezen bent verklaard, kun je nog hinder ondervinden van zowel lichamelijke als psychische klachten. Hierdoor kun je soms je werk minder goed uitvoeren. Op onze website Kankerenwerk.nl lees je meer over de invloed van late gevolgen op de werkvloer en geven we je handvatten.

Collega’s, leidinggevenden en werkgevers krijgen volgens onderzoek via Doneerjeervaring.nl een onvoldoende voor het begrip dat ze tonen voor 'late gevolgen', met een gemiddeld rapportcijfer van 5,4.  

Financiële gevolgen kanker

Financiële gevolgen na kanker zijn er soms ook. Wanneer je een huis koopt moet je voor het afsluiten van een hypotheek (vaak) een overlijdensrisicoverzekering afsluiten. Wanneer je kanker hebt (gehad) kan dit lastig zijn, je wordt soms verrast met een hoge premie of kunt helemaal geen verzekering krijgen. Heb je meer dan vijf jaar geleden kanker gehad? Dan is het in de meeste gevallen wel mogelijk om een verzekering af te sluiten. 

Lees meer over het afsluiten van een overlijdensrisicoverzekering na kanker

Expertisecentrum Radboudumc 'late effecten na kanker'

Radboudumc heeft een expertisecentrum 'late effecten na kanker' geopend voor ex-kankerpatiënten die kampen met gezondheidsproblemen. Dit is opgericht omdat de nazorg een te grote druk legde op de afdeling oncologie. De meeste ziekenhuizen beschikken niet over zo'n natraject. Het Radboudumc biedt een programma dat gericht is op preventie en om terugkeer van de ziekte te voorkomen.

AYA-poli

Uit onderzoek blijkt dat mindfulnesstraining tijdens en na de behandeling leidt tot vermindering van stress en verbetering in kwaliteit van leven en welzijn. Op de AYA-poli kunnen jong volwassenen van 18 tot en met 35 jaar terecht die kanker hebben (gehad). Je kunt er terecht met vragen over nazorg, maar bijvoorbeeld ook over studie, werk, integratie en vruchtbaarheid. Op dit moment kan je op doorverwijzing van je eigen behandelaar of huisarts al terecht bij een AYA zorgteam op de AYA poli van de regionale AYA centra van het Radboudumc, UMC Utrecht, Leids Universitair Medisch Centrum en het Erasmus MC.

Antoni van Leeuwenhoek

Bijna een derde van de patiënten die een kankerbehandeling hebben gehad in het AVL, heeft nazorg nodig. Daarom heeft het Antoni van Leeuwenhoek een centrum 'kwaliteit van leven' opgericht. In een sportzaal, spreekkamers en de oefenkeuken worden (ex-)patiënten begeleid om de draad weer op te pakken.