- Blog
-
Deel 5: Expertzorg: zorg die de beste kansen biedt, ook als de kanker terugkeert
Bij NFK vinden we dat kankerzorg expertzorg is. Expertzorg biedt alle mensen met kanker de beste kansen op overleving, langer leven en goede kwaliteit van leven. In een 7-delige blogreeks vertellen we hoe het zorgtraject van een kankerpatiënt eruitziet als expertzorg echt wordt waargemaakt. Van diagnose tot met de laatste controle en nazorg. Maar ook in de fase waarin levensverlenging niet meer mogelijk of wenselijk is. In alle fases wil je als patiënt kunnen terugvallen op de expertise van een gespecialiseerd team.
Wanneer een patiënt op een gegeven moment hoort dat de kanker is teruggekeerd, dan komt dat keihard binnen. Dit nieuws is in sommige opzichten zwaarder dan de eerste diagnose, omdat de patiënt nu weet wat er komen gaat. Tegelijkertijd kan de ervaring uit de eerste fase ook helpen. Patiënten weten wat behandelen betekent, wat bijwerkingen zijn, wat het doet met hun leven en het leven van hun naasten. Die ervaring maakt hen in veel opzichten wijzer en soms verandert die ervaring de keuzes die zij maken.
Helaas kan het gebeuren dat ondanks de behandeling de kanker doorgroeit. Ook kan het zijn dat enige tijd na een succesvolle behandeling de kanker toch terugkeert. Het is een verdrietige boodschap, waarbij mensen zich steeds (nog) meer (kunnen gaan) realiseren dat ze de kanker mogelijk niet overleven. Tegelijkertijd kunnen patiënten in deze fase extra vechtlust krijgen en zelf actief op zoek gaan naar behandelingen of artsen die hen mogelijk toch nog kansen kunnen bieden.
Opnieuw diagnostiek en MDO
Als de kanker terugkeert of doorgroeit ondanks behandeling, start het zorgpad opnieuw. Er wordt diagnostisch onderzoek gedaan om inzicht te krijgen in de precieze aard van de ziekte: waar is de kanker teruggekeerd, wat zijn de behandelopties, zijn eventuele uitzaaiingen nog te behandelen? Dit wordt altijd besproken in een MDO met experts. Expertzorg betekent ook hier dat de juiste specialisten aan tafel zitten en dat de persoonlijke situatie en wensen van jou als patiënt expliciet onderdeel zijn van de afwegingen. Want in deze fase worden die persoonlijke wensen en waarden vaak nog belangrijker dan bij de eerste diagnose.
Eerder ervaringen zorgen voor andere keuzes en andere afwegingen
Patiënten die de terugkeer van kanker meemaken, maken soms bewust andere keuzes dan in het begin van hun traject. Je hebt immers aan den lijve ervaren wat bepaalde behandelingen met je doen. Je weet wat voor jou écht belangrijk is in het leven. En je hebt een realistischer beeld van wat behandelen betekent, zowel de kansen als de lasten. Expertzorg in deze fase betekent dat die ervaring en die keuzes volledig worden gerespecteerd. Dat goed met jou wordt besproken wat jij belangrijk vindt in het leven en wat dit betekent voor de eventuele behandelingen of juist niet meer behandelen. Je krijgt de tijd om stil te staan bij wat jíj wil. Je krijgt alle informatie over nieuwe behandelopties, inclusief behandelingen die bij de eerste diagnose nog niet beschikbaar waren of niet van toepassing waren. Er wordt gekeken naar behandelingen die alleen nog in onderzoeksverband plaatsvinden, zowel in het ziekenhuis waar je bent als in andere ziekenhuizen in jouw regio én daarbuiten. Je wordt actief gewezen op de mogelijkheid van een second opinion en op contact met lotgenoten die een vergelijkbare situatie kennen.
De vragen die in deze fase centraal staan zijn fundamenteel: Wil ik opnieuw behandeld worden? Wat zijn de reële kansen en wat zijn de lasten? Kunnen behandelingen worden aangepast in volgorde, intensiteit of timing? Wat is voor mij een aanvaardbare kwaliteit van leven? Deze vragen verdienen eerlijke, volledige en persoonlijke antwoorden, van een team dat jou als mens achter de patiënt kent en dat de expertise heeft om alle opties goed te overzien.
“De specialistisch oncologisch verpleegkundige in […] was echt de rots in de branding.”
De belangrijke rol van het vast aanspreekpunt
Ook in deze fase is het vast aanspreekpunt heel belangrijk. Je kent dit aanspreekpunt al, je hebt een vertrouwensband opgebouwd. Die continuïteit is van grote waarde op een moment dat alles opnieuw onzeker wordt. Het vast aanspreekpunt begeleidt jou als patiënt door de nieuwe diagnostiek, bereidt je voor op het gesprek over behandelopties en zorgt dat jouw persoonlijke wensen en waarden goed worden meegenomen in het MDO. Hij of zij signaleert ook wanneer jij en/of je naaste extra psychosociale ondersteuning nodig hebt, want de emotionele impact van een terugkeer is groot, voor jouw als patiënt én voor jouw naasten
“Helpt enorm om een aanspreekpunt te hebben in de wirwar van medisch personeel en afdelingen.”
Toegang tot nieuwe behandelopties
De oncologie ontwikkelt zich snel. Bij de terugkeer van kanker kunnen behandelopties beschikbaar zijn die bij de eerste diagnose nog niet bestonden of niet van toepassing waren. Expertzorg betekent dat artsen actief onderzoeken of nieuwe behandelingen, innovatieve diagnostiek of deelname aan een studie voor jou als patiënt een optie is. Ook als die behandeling niet in het eigen ziekenhuis wordt aangeboden. Bij zeldzame kankers wordt ook gekeken naar mogelijkheden in het buitenland. Jij verdient het dat jouw arts de brede horizon van behandelmogelijkheden goed in het vizier heeft en niet alleen kijkt naar wat het eigen ziekenhuis te bieden heeft.
De ambitie van NFK: erkenning voor de opgedane ervaring onder begeleiding van het vast aanspreekpunt
Wij vinden dat patiënten bij de terugkeer of doorgroei van kanker expertzorg nodig hebben, want het inzetten van de verschillende behandelmogelijkheden in de goede volgorde of het wijzen van patiënten op behandelingen in wetenschappelijk onderzoek vereisen veel expertise. Alle medische mogelijkheden moeten bovendien nu echt goed gewogen worden in het licht van wat de patiënt belangrijk vindt in het leven: hoe hebben de behandelmogelijkheden invloed daarop? De patiënt is inmiddels ervaringsdeskundig en moet opnieuw stilstaan bij zijn of haar wensen en waarden en hierbij geholpen worden door de zorgverleners. Patiënten hebben goede informatie nodig over alle nieuwe behandelopties en de gevolgen ervan. Zij hebben tijd en ruimte nodig om opnieuw weloverwogen keuzes te maken, een arts met expertise die ze vertrouwen en een vast aanspreekpunt dat er ook nu weer voor hen is.
De terugkeer van kanker is een harde klap. Maar als patiënt ben je geen beginner meer. Expertzorg erkent dat en zorgt dat je alle kansen krijgt die er zijn passend bij wat jij nog wilt in het leven.
Andere blogs in deze reeks
- Deel 1: Expertzorg: zorg die de beste kansen biedt, begint bij diagnose
- Deel 2: Expertzorg: zorg die de beste kansen biedt - behandelopties en behandelkeuze
- Deel 3: Expertzorg: zorg die de beste kansen biedt, in de behandelfase
- Deel 4: Expertzorg: zorg die de beste kansen biedt, ook na de behandeling